New Zealand Qualifications Authority
Related links...
Portal links...
Ratonga Māori

He kōrero mō ngā Tohu Mātauranga Māori

View in English

Ko Aotearoa te whenua tuatahi o te ao ki te whakatū i tētahi marau mātauranga e whakaae ōkawa ana ki te mātauranga tangata whenua.


He aha te marau Māori?

Neke atu i te tekau mā rua ngā tohu mātauranga Māori, ā, e 600 ngā paerewa kua rēhitatia i runga i te Taura Here Tohu Mātauranga o Aotearoa (NQF), e noho mai ana i raro i te "whare" o te marau Māori.

Ko te marau Māori tētahi o ngā marau e 17 kua rēhitatia i te NQF. E hāngai pū ana te marau Māori ki te ako, te mātauranga me ngā pūkenga Māori.

Ko ngā paerewa NQF kua rēhitatia i tēnei marau:

  • e hāngai ana ki te mahi (Māori Business and Management)
  • ka tuku i te taha Māori ki te ahumahi (Funeral Services Māori)
  • he ōrite ki ngā whakaritenga o te Anga Marautanga o Aotearoa (Pūtaiao)
  • e whakatenatena ana i ngā ākonga Māori ki te whakatutuki mātauranga (Te Waharoa)
  • e āwhina ana i te mau tonutanga o ngā tikanga tūturu o te Māori (Whakairo)
  • e āwhina ana i te whanaketanga o ngā tikanga Māori (New Māori Dance)

Mō ngā kōrero mohoa katoa e pā ana ki ngā tohu mātauranga Māori, tirohia te tānga ā-ipurangi, Te Huarahi.

Ko wai e mau tonu ana, e whakawhanake ana hoki i ngā tohu mātauranga Māori?

Kei raro ngā tohu mātauranga Māori i te hātepe rēhitatanga pākaha o ērā tohu mātauranga NQF, ā, kia tutuki hoki i ngā hiahia o ngā hapori Māori.

Ko ngā tohunga Māori e mōhiotia ana huri noa i te ao Māori me te Ratonga Tohu Mātauranga Māori o NZQA, ka whakawhanake, ka arotake, ā, ka mau tonu hoki i ēnei paerewa.

E mōhiotia ana ēnei kāhui tohunga hei 'Whakaruruhau' e whakatakoto ana i ngā paerewa Māori ā-motu, ā, mā rātau anō e hua ai kua tika ngā kaituku ki te tuku i aua paerewa.

Mā te Ratonga Tohu Mātauranga Māori e āwhina kia ngāwari ake ai te whanaketanga o ēnei paerewa, e tuku rauemi aromatawai mā ngā pouako, ā, e whakatairanga ngā tohu mātauranga Māori kia uru mai ai te ākonga.

Ka kite koe ko wai ngā kaimahi o te Ratonga Tohu Mātauranga Māori me ngā kaupapa e manaakitia ana e rātau i konei.

Mō ngā kaituku mātauranga

He nui te pānga o te marau Māori ki te huinga me ngā momo hōtaka ka tukua e ngā kaituku mātauranga kura tuarua me ngā kaituku mātauranga kura tuatoru.

Ka āhei ngā kaituku ki te hanga hōtaka pū e tutuki ai tētahi tohu mātauranga marau Māori, ki te whakamahi i ngā paerewa hei aromatawai i ā rātau ake hōtaka, ki te komokomo rānei i aua paerewa ki roto i ā rātau hōtaka rīroa.

Ka whakaputaina e te Ratonga Tohu Mātauranga Māori he huinga o ngā rauemi aromatawai mō ngā kaituku kua whakamanatia, ā, ka āhei koe ki te whakapā mai ki ngā kaimahi mō ētahi kōrero āwhina.

Mō ngā ākonga

Ko tētahi o ngā tino painga o te whakatutuki whiwhinga i te marau Māori, he tuku huarahi ki ētahi atu tohu mātauranga ā-motu nui atu i te 700 kua rēhitatia i runga i te Taura Here Mātauranga o Aotearoa.

Mēnā kua whai pūkenga, kua whai mātauranga Māori kē koe, tēnā pea ka tukua he whiwhinga mō aua pūkenga, mātauranga hoki. Mō ētahi kōrero anō e pā ana ki te whakaaetanga I ngā akoranga o mua, panaia i konei.

Kua whakamanatia ētahi kaituku kura tuarua me ētahi kaituku kura tuatoru anake ki te aromatawai i ngā paerewa Māori ā-motu. Kia tirohia e koe he rārangi o ngā kaituku kua whakamanatia mō tētahi kaupapa ako Māori, whakatika mai ki Tirohia ngā Tohu Mātauranga Māori, whiriwhiria he marau akoranga, he kokonga akoranga, tēnā tirohia te rārangi o ngā kaituku ā-rohe, ā-motu rānei mō taua kaupapa ako.

Ngā Tānga

Mō ngā kōrero mohoa e pā ana ki whanaketanga i te ao tohu mātauranga Māori, tirohia te tānga ā-ipurangi, Te Huarahi.

E whakaputaina ana hoki e NZQA he puka maheni e karangatia ana ko te Ao Kawe Kupu e whakaatu ana i ētahi kōrero e pā ana ki ngā kaituku, ngā ākonga me ngā tohu mātauranga Māori.